Boli Cię kręgosłup? Zacznijmy od ustalenia, dlaczego
Ból szyi, pleców czy odcinka lędźwiowego nie zawsze ma jedną prostą przyczynę. Może pojawić się po przeciążeniu, długiej pracy siedzącej, intensywnym treningu, urazie lub operacji. Czasem ból promieniuje do barku, ręki, pośladka albo nogi. Może towarzyszyć mu drętwienie, mrowienie, sztywność lub ograniczenie ruchu.
W SANUS w Nowym Sączu fizjoterapię kręgosłupa rozpoczynamy od wywiadu i badania funkcjonalnego. Nie dobieramy terapii wyłącznie na podstawie miejsca, które boli, ani samego wyniku rezonansu czy RTG.
Sprawdzamy, jak się poruszasz, kiedy pojawiają się objawy, co je nasila, a co zmniejsza. Na tej podstawie ustalamy plan postępowania dopasowany do Twojego problemu i aktualnych możliwości.
Nie chodzi tylko o chwilowe zmniejszenie bólu. Chcemy pomóc Ci odzyskać ruch, sprawność i pewność, że możesz bezpiecznie wracać do codziennej aktywności.
Z jakimi problemami kręgosłupa możesz zgłosić się do SANUS?
Do fizjoterapeuty warto zgłosić się zarówno z bólem, który pojawił się niedawno, jak i z dolegliwościami trwającymi od wielu tygodni lub miesięcy. Najczęściej pracujemy z osobami zgłaszającymi:
- ból kręgosłupa szyjnego,
- ból i sztywność karku,
- ograniczenie ruchomości szyi,
- napięcie szyi i obręczy barkowej,
- ból kręgosłupa piersiowego,
- ból między łopatkami,
- uczucie sztywności pleców,
- ból kręgosłupa lędźwiowego,
- ból dolnego odcinka pleców,
- ból okolicy krzyżowej,
- ból promieniujący do pośladka,
- ból promieniujący do nogi,
- rwę kulszową,
- objawy korzeniowe,
- drętwienie lub mrowienie kończyny,
- nawracające epizody bólu pleców,
- dolegliwości związane z długim siedzeniem,
- przeciążenia po pracy fizycznej lub treningu,
- ból po urazie,
- ograniczenie sprawności po operacji kręgosłupa.
Jeżeli nie wiesz, czy Twój problem kwalifikuje się do fizjoterapii, możesz umówić się na konsultację. Pierwszym etapem będzie badanie i ocena, czy możemy bezpiecznie rozpocząć terapię.
Ból kręgosłupa szyjnego
Ból szyi może być miejscowy, ale może również obejmować kark, potylicę, łopatkę lub bark. Pacjenci często zgłaszają:
- sztywność szyi po przebudzeniu,
- ograniczenie obracania głowy,
- napięcie karku podczas pracy przy komputerze,
- ból między szyją a barkiem,
- ból promieniujący do ręki,
- drętwienie lub mrowienie dłoni,
- uczucie osłabienia kończyny,
- dolegliwości po długim korzystaniu z komputera lub telefonu.
W takich przypadkach samo rozluźnienie napiętego miejsca nie zawsze wystarcza. W badaniu oceniamy między innymi ruchomość szyi i obręczy barkowej, reakcję objawów na ruch oraz funkcję kończyny górnej. Jeżeli występują objawy neurologiczne, ocena wymaga szczególnej uwagi.
Ból kręgosłupa piersiowego i ból między łopatkami
Odcinek piersiowy często jest pomijany, mimo że pacjenci zgłaszają w tej okolicy:
- sztywność pleców,
- ból między łopatkami,
- uczucie „ściągnięcia” klatki piersiowej,
- dyskomfort po wielu godzinach siedzenia,
- ból podczas rotacji tułowia,
- trudność w swobodnym wyprostowaniu się.
Podczas badania nie ograniczamy się do jednego bolesnego punktu. Oceniamy również ruchomość klatki piersiowej, żeber, obręczy barkowej i sposób, w jaki cały tułów pracuje podczas ruchu.
Ból kręgosłupa lędźwiowego
Ból dolnej części pleców jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do fizjoterapeuty. Może pojawiać się:
- podczas siedzenia,
- przy schylaniu,
- podczas prostowania się,
- po długiej podróży samochodem,
- przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów,
- po treningu,
- rano po przebudzeniu,
- po wielu godzinach pracy,
- okresowo – bez wyraźnego urazu.
U części pacjentów ból pozostaje w okolicy lędźwiowej. U innych promieniuje do pośladka, uda, podudzia lub stopy. Dlatego przed rozpoczęciem terapii ważne jest określenie charakteru objawów, a nie jedynie stwierdzenie „bolą mnie plecy”.
Ból promieniujący do ręki lub nogi
Promieniowanie bólu nie powinno być automatycznie utożsamiane z jednym konkretnym uszkodzeniem kręgosłupa. Ból przebiegający wzdłuż kończyny może mieć różny charakter. Czasem towarzyszą mu:
- mrowienie,
- drętwienie,
- zmiana czucia,
- uczucie „prądu”,
- pieczenie,
- osłabienie ręki lub nogi.
Podczas badania fizjoterapeuta ocenia, czy objawy mogą mieć związek z podrażnieniem struktur nerwowych oraz czy występują cechy wymagające dodatkowej konsultacji lekarskiej.
Rwa kulszowa i objawy korzeniowe
Rwa kulszowa nie oznacza po prostu każdego bólu pleców i pośladka. Typowe dolegliwości mogą obejmować ból promieniujący z okolicy lędźwiowej lub pośladka w kierunku nogi, czasami z towarzyszącym mrowieniem, drętwieniem lub zmianą czucia.
W takich przypadkach ważne jest ustalenie:
- gdzie dokładnie przebiega ból,
- czy objawy schodzą poniżej kolana,
- jakie ruchy je nasilają,
- czy występują zaburzenia czucia,
- czy pojawiło się osłabienie mięśni,
- czy objawy zmieniają się podczas określonych ruchów i pozycji.
Dopiero po badaniu można zdecydować, jakie postępowanie będzie odpowiednie. Nie każda rwa kulszowa wymaga tych samych ćwiczeń i nie każdemu pacjentowi służy ten sam zestaw znaleziony w internecie.
Ból pleców od pracy siedzącej
Wielogodzinna praca przy komputerze nie musi oznaczać, że masz „złą postawę”, którą trzeba utrzymywać idealnie przez cały dzień. Znacznie ważniejszy jest brak zmienności.
Jeżeli przez wiele godzin pozostajesz w podobnej pozycji, mało się ruszasz, a po pracy również brakuje regularnej aktywności, plecy i szyja mogą gorzej tolerować długotrwałe obciążenie.
W terapii pracujemy więc nie tylko nad bólem, ale również nad:
- zwiększeniem tolerancji na ruch i obciążenie,
- poprawą ruchomości,
- siłą mięśniową,
- kontrolą tułowia,
- organizacją stanowiska pracy,
- częstszą zmianą pozycji,
- stopniowym powrotem do regularnej aktywności.
Celem nie jest znalezienie jednej „idealnej pozycji”, lecz stworzenie organizmowi większej liczby możliwości ruchu.
Fizjoterapia kręgosłupa po urazie lub operacji
Rehabilitacja po urazie lub zabiegu operacyjnym wymaga innego podejścia niż postępowanie w niespecyficznym bólu pleców. Plan fizjoterapii uwzględnia:
- rodzaj urazu lub operacji,
- etap gojenia,
- zalecenia lekarza prowadzącego,
- aktualny zakres ruchu,
- siłę mięśniową,
- objawy neurologiczne,
- możliwości wykonywania codziennych czynności.
W kolejnych etapach stopniowo zwiększamy aktywność i przygotowujemy pacjenta do powrotu do pracy, sportu lub innych ważnych dla niego czynności. Więcej o naszym podejściu do pracy po urazach i operacjach znajdziesz na stronie rehabilitacja w Nowym Sączu.
Jak badamy pacjenta z bólem kręgosłupa?
Pierwsza wizyta nie powinna rozpoczynać się od przypadkowego zabiegu. Najpierw chcemy zrozumieć problem.
1. Wywiad
Pytamy między innymi:
- kiedy rozpoczął się ból,
- gdzie dokładnie występuje,
- czy promieniuje,
- co go nasila,
- co przynosi ulgę,
- czy występuje drętwienie albo osłabienie,
- czy był uraz,
- czy wcześniej wykonywano badania obrazowe,
- jakie leczenie było już stosowane,
- jak dolegliwości wpływają na pracę, sen i codzienną aktywność.
2. Badanie funkcjonalne
W zależności od problemu możemy oceniać:
- zakres i jakość ruchu,
- reakcję bólu na określone ruchy,
- siłę mięśniową,
- czucie,
- funkcję kończyn,
- kontrolę tułowia,
- sposób wykonywania czynności, które prowokują objawy.
Nie wykonujemy wszystkich testów każdemu pacjentowi. Badanie dobieramy do zgłaszanych dolegliwości.
3. Wyjaśnienie problemu
Po badaniu omawiamy z Tobą, co zaobserwowaliśmy i jaki kierunek terapii proponujemy. Chcemy, żeby pacjent rozumiał, co robimy i dlaczego, zamiast jedynie biernie poddawał się zabiegom.
Jak wygląda fizjoterapia kręgosłupa w SANUS?
Nie stosujemy jednego schematu dla każdego bólu pleców. W zależności od wyniku badania terapia może obejmować kilka elementów.
Terapia manualna
Techniki manualne mogą być wykorzystane w celu zmniejszenia bólu, poprawy komfortu ruchu lub zwiększenia ruchomości. Nie traktujemy jednak terapii manualnej jako jedynego rozwiązania problemu.
Jeżeli Twój stan na to pozwala, łączymy pracę manualną z aktywnym ruchem i stopniowym zwiększaniem możliwości organizmu. Jeżeli chcesz wiedzieć, na czym polega terapia manualna i jakie techniki wykorzystuje fizjoterapeuta, przeczytaj osobny artykuł.
Ćwiczenia indywidualne
Ćwiczenia dobieramy do problemu, aktualnego poziomu sprawności oraz celu pacjenta. Mogą obejmować pracę nad:
- ruchomością,
- siłą,
- stabilizacją,
- koordynacją,
- kontrolą tułowia,
- tolerancją na obciążenie,
- powrotem do konkretnych czynności.
Nie chodzi o otrzymanie długiej listy przypadkowych ćwiczeń. Pacjent powinien wiedzieć, które ćwiczenia są dla niego ważne i jaki jest ich cel.
Trening medyczny
Kiedy ból jest już lepiej kontrolowany, kolejnym etapem może być stopniowe przygotowanie organizmu do większych obciążeń. Trening medyczny pozwala przejść od terapii gabinetowej do normalnej aktywności.
Może być szczególnie ważny dla osób, które chcą wrócić do:
- pracy fizycznej,
- treningu siłowego,
- biegania,
- jazdy na rowerze,
- turystyki,
- sportu,
- aktywnego życia bez ciągłego lęku przed ponownym bólem.
Czy przy bólu kręgosłupa zawsze można rozpocząć fizjoterapię?
Nie. Większość dolegliwości kręgosłupa może być oceniona przez fizjoterapeutę, ale istnieją objawy, przy których priorytetem jest pilna konsultacja lekarska. Szczególnej uwagi wymagają między innymi:
- nagłe lub narastające znaczne osłabienie ręki albo nogi,
- zaburzenia chodzenia lub nagłe problemy z równowagą,
- utrata kontroli nad oddawaniem moczu lub stolca,
- zaburzenia czucia w okolicy krocza,
- silny ból po poważnym urazie,
- ból połączony z gorączką lub ciężkim stanem ogólnym,
- ból z nietypowymi objawami ogólnymi,
- szybko postępujące objawy neurologiczne.
Jeżeli podczas wywiadu lub badania pojawi się podejrzenie problemu wymagającego diagnostyki medycznej, fizjoterapeuta skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.
Bezpieczeństwo jest ważniejsze niż rozpoczęcie terapii za wszelką cenę.
Jak wygląda pierwsza wizyta?
Na pierwszą wizytę warto zarezerwować czas przede wszystkim na rozmowę i badanie.
Krok 1 – rozmawiamy o Twoim problemie
Chcemy wiedzieć, kiedy pojawiły się objawy, jak się zmieniają i co najbardziej ograniczają.
Krok 2 – przeprowadzamy badanie
Sprawdzamy te elementy, które mogą mieć znaczenie dla Twojego problemu.
Krok 3 – omawiamy wynik
Wyjaśniamy, co wynika z badania i czy fizjoterapia jest odpowiednim postępowaniem.
Krok 4 – rozpoczynamy terapię
Jeżeli nie ma przeciwwskazań, podczas pierwszej wizyty możemy rozpocząć właściwe postępowanie.
Krok 5 – ustalamy dalszy plan
Otrzymasz informację, nad czym będziemy pracować, jak może wyglądać kolejny etap oraz co możesz robić samodzielnie pomiędzy wizytami.
Jeżeli posiadasz wyniki RTG, rezonansu magnetycznego, tomografii, wypis ze szpitala lub dokumentację po operacji, zabierz je ze sobą.
Fizjoterapia kręgosłupa Nowy Sącz – najczęstsze pytania
Czy do fizjoterapeuty potrzebuję skierowania?
Na prywatną wizytę u fizjoterapeuty nie potrzebujesz skierowania.
Czy przed wizytą muszę zrobić rezonans kręgosłupa?
Nie każdy ból kręgosłupa wymaga wcześniejszego rezonansu magnetycznego. Jeżeli masz już wykonane badania obrazowe, zabierz ich opis na wizytę. Jeżeli podczas badania pojawią się wskazania do dalszej diagnostyki, omówimy to z Tobą.
Mam dyskopatię w rezonansie. Czy mogę ćwiczyć?
Sam opis badania obrazowego nie określa jeszcze, jaką aktywność możesz wykonywać. Znaczenie ma to, jakie masz objawy, jak funkcjonujesz i jak reagujesz na obciążenie. Dlatego decyzję o ćwiczeniach warto oprzeć na badaniu, a nie wyłącznie na opisie rezonansu.
Mam rwę kulszową. Czy mogę przyjść bezpośrednio do fizjoterapeuty?
Tak, jeżeli nie występują objawy alarmowe. Podczas pierwszej wizyty ocenimy objawy i zdecydujemy, czy można rozpocząć fizjoterapię, czy potrzebna jest wcześniejsza konsultacja lekarska.
Czy terapia manualna nastawia kręgosłup?
Nie opisujemy terapii manualnej jako „wkładania kręgów na miejsce”. Techniki manualne mogą być jednym z narzędzi wykorzystywanych w terapii, ale długofalowo ważne są również ruch, aktywność, odbudowa siły oraz tolerancji na obciążenie.
Ile wizyt będzie potrzebnych?
Nie da się uczciwie określić liczby wizyt przed zbadaniem pacjenta. Innego postępowania może wymagać pierwszy epizod bólu po przeciążeniu, a innego przewlekłe dolegliwości, objawy neurologiczne czy rehabilitacja po operacji. Po pierwszym badaniu ustalimy plan i cele terapii.
Czy fizjoterapia powinna boleć?
Nie zakładamy, że skuteczna terapia musi boleć. Niektóre ruchy lub techniki mogą chwilowo prowokować dolegliwości, dlatego reakcję organizmu kontrolujemy na bieżąco i dostosowujemy intensywność postępowania.
Co założyć na wizytę?
Najlepiej wygodny strój, który pozwoli swobodnie się poruszać i umożliwi zbadanie bolesnej okolicy.
Nie czekaj, aż ból zacznie decydować za Ciebie
Jeżeli ból kręgosłupa ogranicza chodzenie, pracę, trening, sen albo zwykłe codzienne czynności, warto ustalić, co można zrobić, zamiast przez kolejne tygodnie jedynie unikać ruchu.
W SANUS w Nowym Sączu zaczynamy od badania, a dopiero później dobieramy terapię.
Umów pierwszą wizytę i sprawdź, jakie postępowanie będzie odpowiednie dla Ciebie.
SANUS Gabinet Fizjoterapii i Osteopatii
ul. Śniadeckich 14a
33-300 Nowy Sącz

